Tungkol BIMP-EAGA

Unang Dekada ng Kooperasyon (1994–2005)

Ang apat na bansang kasapi ay bumuo ng mga pambansang estratehiya sa pag-unlad at binago ang ilang patakaran bilang suporta sa BIMP-EAGA. Pinadali ang mga kasunduang kooperatiba at sinuri ang mga kaayusang trans-hangganan. Ang mga patakarang nagpapaluwag sa sektor ng transportasyon ay nagpabuti sa paggalaw ng mga tao at kalakal. Itinatag ang mga bagong komersyal na ugnayan sa himpapawid at dagat sa pagitan ng mga pangunahing urban na lugar. Nakikinabang ang turismo mula sa mga bagong pamumuhunan sa mga hotel at iba pang kaugnay na pasilidad.

1994

Ang Brunei Darussalam–Indonesia–Malaysia–Philippines East ASEAN Growth Area (BIMP-EAGA) ay itinatag ng apat na bansa bilang isang pinagsasaluhang estratehiya upang pabilisin ang sosyo-ekonomikong pag-unlad ng kanilang mga hindi gaanong maunlad at liblib na lugar.

1996

Ang BIMP-EAGA ay nasa bingit ng matagumpay na pag-usad pagsapit ng katapusan ng 1996.

1997

Pinabagal ng krisis pinansyal sa Asya ang pag-unlad ng kooperasyon sa BIMP-EAGA. Habang humihina ang kalagayang pang-ekonomiya sa Timog-Silangang Asya, ibinalik ng mga pamahalaan ang pansin sa mga pambansang isyu, lalo na sa mga nakakaapekto sa kanilang mga tradisyonal na sentro pinansyal at industriyal.

1998

Ang mga penomenang pangklima na El Niño at La Niña—ang pinakamalala sa talaan—ay nagdulot ng matinding pinsala sa mga ekonomiya ng BIMP-EAGA na lubos na nakasalalay sa agrikultura, na nagresulta sa pagkalugi sa produktibidad at pagdami ng kahirapan. Gayunpaman, ang lumilitaw na mga problema sa kapayapaan at kaayusan at ang kanilang matibay na ugnayan sa lumalaganap na kahirapan sa ilang bahagi ng BIMP-EAGA ang nag-udyok sa mga pinuno ng mga bansang kasapi na muling pasiglahin ang inisyatiba ng kooperasyon.

2001

Habang nakabawi ang mga bansang kasapi mula sa krisis noong 1997, muling nabuksan ang mga oportunidad para sa panrehiyong pag-unlad.

2002

Sumang-ayon ang Bangko ng Pag-unlad ng Asya (ADB) na gampanan ang tungkulin bilang Tagapayo sa Pambansang Pag-unlad ng BIMP-EAGA.

2003

Ang kauna-unahang BIMP-EAGA Leaders' Summit ay ginanap sa Bali, Indonesia noong Oktubre. Ito ay ginaganap taun-taon kasunod ng ASEAN Summit.

Ang BIMP-EAGA Facilitation Centre (BIMP-FC) sa Kota Kinabalu, Malaysia ay itinatag upang magsilbing sekretarya at magbigay ng malawak na hanay ng mga gampaning pang-koordinasyon sa iba't ibang institusyong subrehiyonal.

2004

Ang ika-9 na Pulong Ministeryal ng BIMP-EAGA na ginanap sa Balikpapan, Indonesia noong Nobyembre ay nanawagan sa pagbuo ng BIMP-EAGA Roadmap to Development 2006–2010.

Nakakuha ang BIMP-EAGA ng interes mula sa mga katuwang sa pag-unlad na sa kasalukuyan ay kinabibilangan ng mga pamahalaan ng People's Republic of China, Japan, at Northern Territory ng Australia.

Gabay sa Pag-unlad (2006–2010)

Ang BIMP-EAGA Roadmap to Development 2006–2010 (Roadmap) ay nagtukoy ng malawak na estratehikong thrust at mga layunin at target na tiyak sa bawat klaster/sektor upang gabayan ang pagpapatupad ng mga proyekto.

2007

Pinirmahan ang magkakahiwalay na memorandum of understanding (MOU) para sa pagpapaunlad ng transportasyong panghimpapawid, pandagat, at panglupa. Itinuturing na makasaysayang dokumento kahit sa mas malawak na konteksto ng ASEAN, sinuong ng mga MOU na ito ang pagpapatupad, sa batayang pagsubok, ng iba't ibang kasunduan ng ASEAN, kabilang ang pagpapadali ng transportasyong pagitan ng mga estado, pagpapadali ng pagdaloy ng mga kalakal sa transito, at multimodal na transportasyon.

Noong Nobyembre, inaprubahan ng ika-4 na BIMP-EAGA Leaders' Summit sa Singapore ang pagbuo ng mga koridor pang-ekonomiya.

2008

Ang pagpapaunlad ng turismo ay nagbigay-priyoridad sa pamayanang nakabatay na ekoturismo para sa pagbabawas ng kahirapan upang gawing ang BIMP-EAGA na isang pandaigdigang mapagkumpitensya, maunlad, at konektadong multi-bansang destinasyon ng ekoturismo.

2009

Ang apat na bansang kasapi ay bumuo ng listahan ng mga prayoridad na proyektong pang-imprastruktura upang palawakin ang mga pagsisikap sa pagpapaunlad ng imprastruktura.

2010

Noong Oktubre, sa ika-15 Pulong ng mga Ministro ng BIMP-EAGA sa Kuching, Malaysia, napagpasyahan na ang mga estratehiya ng Roadmap, bagaman nananatiling wasto at may kaugnayan, ay nangangailangan ng isang kasunod na dokumento na magtutuon sa mas epektibong pagpapatupad ng mga proyekto. Ito ay kalaunan kilala bilang Implementation Blueprint 2012–2016.

Noong Nobyembre, inaprubahan ng Pulong ng mga Ministro ng Agrikultura at Pangingisda ang estratehikong balangkas para sa inisyatiba ng basket ng pagkain para sa BIMP-EAGA.

2011

Apat na pilotong lugar ng ecotourism na nakabatay sa komunidad, tig-isa para sa bawat bansang kasapi, ay handa na para sa pagmemerkado at promosyon bilang ganap na destinasyong panturista.

Implementation Blueprint (2012–2016)

Ang Implementation Blueprint 2012–2016 (IB) ay idinisenyo upang mapahusay ang pagpapatupad ng mga estratehikong thrust ng Roadmap at patatagin ang paghahanda at pagpapatupad ng proyekto. Ilan sa mga pagpapino at bagong elemento ang idinagdag at unang pinagsama-sama sa apat na estratehikong haligi—Konektividad, Basket ng Pagkain, Turismo at Kapaligiran.

2013

Natapos ang isa sa mga prayoridad na proyektong pang-imprastruktura, ang Proyektong Tanggulan ng Pandaruan (Tanggulan ng Pagkakaibigan ng Brunei Darussalam–Malaysia).

2015

Nilikha ang ikalimang estratehikong haligi, ang Haliging Panlipunan-Kultural at Edukasyon.

2016

Ang Trans Borneo Power Grid (interkoneksyon ng Sarawak–West Kalimantan) ay inilunsad at pinagana noong Enero.

Pagsulong Pasulong (2017–2025)

Ang Bisyon ng BIMP-EAGA para sa 2025 (BEV 2025) ay paliitin ang agwat sa pag-unlad sa pamamagitan ng pagbuo ng isang matatag, inklusibo, napapanatili, at kompetitibo sa ekonomiya na subrehiyon. Ang tatlong target nitong kinalabasan ay: kompetitibo at berdeng pagmamanupaktura; napapanatili, kompetitibo at matatag sa klima na agroindustriya at pangingisda; at isang napapanatiling destinasyon ng turismo.

2021 hanggang 2022

Isinagawa ng mga bansang kasapi ng BIMP-EAGA ang isang midterm review ng BEV 2025. Ang Accelerating Cooperation Together (ACT)—BIMP-EAGA Vision 2025 Midterm Review: Progress and Prospects ay naglalahad ng mga pangunahing natuklasan ng pagsusuri. Ang mga nagawa mula 2017 hanggang 2022 ay nagpapahiwatig na ang mga layunin at target na nakasaad sa BEV 2025 ay nasa tamang landas, ngunit ang pagtupad sa natitirang adyenda nito ay kailangang isaalang-alang ang nagbabagong pandaigdigan, rehiyonal, subrehiyonal, pambansa, at subnasyonal na mga salik na nakakaapekto sa mga pananaw sa pag-unlad ng BIMP-EAGA.

2025

Noong ika-15 ng Mayo 2025, halos apat na beses nang lumaki ang patuloy na pipeline ng mga prayoridad na proyektong pang-imprastruktura (PIPs) ng BIMP-EAGA, mula 57 noong 2017 nang inaprubahan ang BEV 2025, hanggang 217. Ang mga planadong pamumuhunan sa imprastruktura ay tumaas sa tinatayang $66.99 bilyon mula sa $21.4 bilyon.